मराठी ही केवळ भाषा नाही, तर महाराष्ट्राची संस्कृती!’ मुख्याध्यापक श्री अधिकराव पवार
‘लाभले आम्हास भाग्य बोलतो मराठी...’ या उक्तीप्रमाणे कुसुमाग्रज तथा वि. वा. शिरवाडकर यांचा जन्मदिवस आणि ‘मराठी भाषा गौरव दिन’ नव कृष्णा व्हॅली स्कूल (मराठी माध्यम) येथे मोठ्या उत्साहात व सांस्कृतिक वातावरणात साजरा करण्यात आला. मराठी भाषेचा समृद्ध वारसा पुढच्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्याच्या उद्देशाने आयोजित या कार्यक्रमात विद्यार्थी, शिक्षक आणि पालकांचा उस्फूर्त सहभाग पाहायला मिळाला*.
*कार्यक्रमाची सुरुवात वि. वा. शिरवाडकर यांच्या प्रतिमेचे पूजन व दीपप्रज्वलनाने झाली. यावेळी प्रशालेचे मुख्याध्यापक श्री. अधिकराव पवार सर आणि प्रमुख पाहुण्या म्हणून उपस्थित असलेल्या सामाजिक वनीकरण विभागाच्या वनरक्षक श्रीमती रेणुका पाटील उपस्थित होत्या. मराठी विभागाच्या ज्येष्ठ शिक्षिका सौ. सुनीता पाटील यांच्या हस्ते पालकांचे गुलाबपुष्प देऊन स्वागत करण्यात आले. यावेळी श्रीमती रेणुका पाटील यांनी शाळेच्या उपक्रमांचे कौतुक करत स्वतः शिवरायांच्या कार्यावर आधारित एक गीत सादर करून कार्यक्रमात चैतन्य भरले.
सांस्कृतिक आविष्काराने नटले व्यासपीठ मराठी भाषेची विविधता दर्शवण्यासाठी इयत्ता नर्सरी ते नववीच्या विद्यार्थ्यांनी लोककलेचे सादरीकरण केले. यात प्रामुख्याने:
लोकगीते व पाळणा,
भारुड व पोवाडा (वीररसाचा अनुभव)
अभंग, भजन व कीर्तन
जात्यावरच्या ओव्या आणि एकांकिका, नाट्यीकरण
या सादरीकरणातून महाराष्ट्राच्या मातीतील संस्कृतीचे दर्शन घडले. तसेच, सर्व विद्यार्थी आणि शिक्षकांसाठी हे एक ‘खुले व्यासपीठ’ ठरले, जिथे प्रत्येकाला आपली कला सादर करण्याची संधी मिळाली.
या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांच्या सादरीकरणाने सर्वांचे मन जिंकले.
विशेषतः विद्यार्थ्यांनी सादर केलेली खालील सादरीकरणे प्रेक्षकांचे लक्ष वेधून घेणारी ठरली:
गवळण: दहीहंडीच्या गोड आठवणी जागवणारी आणि पारंपरिक वेशभूषेत केलेली सुंदर गवळण.*
🙏 विठू माऊली तू...
गीत - "आई तुझ्या वाचून मला करमत नाही": अत्यंत भावपूर्ण गायन, ज्याने सर्वांना मंत्रमुग्ध केले.
🇮🇳 देशभक्तीपर गीत: "जय जय महाराष्ट्र माझा" आणि जगी घुम वारे" या गीतांनी वातावरणात देशभक्तीचा उत्साह निर्माण केला.
🦁 शिवगर्जना: विद्यार्थ्यांचा जोश आणि आवाजातील गांभीर्य पाहून अंगावर काटा आला. आपल्या संस्कृतीचे जतन करणाऱ्या या छोट्या कलाकारांचे जेवढे कौतुक करावे तेवढे कमीच आहे.
मराठी भाषेचे महत्त्व आणि मार्गदर्शक विचार
सौ. सुनिता चौगुले यांनी प्रास्ताविकात कुसुमाग्रजांच्या साहित्याचा आढावा घेतला. मुख्याध्यापक श्री. अधिकराव पवार सरांनी आपल्या मार्गदर्शनात मराठीला लाभलेला ‘अभिजात भाषेचा दर्जा’ आणि भाषेचा स्वाभिमान यावर भाष्य केले. त्यांनी कवितेच्या माध्यमातून मैत्रीचे महत्त्वही विशद केले.
विद्यार्थ्यांनी संत ज्ञानेश्वरांच्या ओवीचा संदर्भ देत मराठीची थोरवी सांगितली.
मराठी भाषा ही केवळ संवादाचे साधन नसून ती आपल्या पूर्वजांचे संस्कार, संतांची वाणी आणि छत्रपती शिवरायांच्या पराक्रमाची गाथा आहे. आजच्या जागतिकीकरणाच्या युगात इंग्रजीचे महत्त्व असले, तरी आपली मातृभाषा ही आपली ओळख आहे. वाचन संस्कृती जोपासणे आणि शुद्ध मराठीचा वापर करणे हे प्रत्येक मराठी माणसाचे कर्तव्य आहे, हा संदेश या कार्यक्रमातून देण्यात आला.
कार्यक्रमाचे यशस्वी नियोजन मराठी विषयाच्या शिक्षिका सौ. सुनिता चौगुले, सौ. ललिता गौंडाजे, सौ. सलमाआगा मुजावर व सौ. वनिता गुजर यांनी केले. सूत्रसंचालन सौ. सुनीता चौगुले व सौ. सुनीता भोसले यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन सौ. विनिता गुजर यांनी मानले. मुख्याध्यापक अधिकराव पवार सरांच्या मार्गदर्शनाखाली सर्व शिक्षक शिक्षकेतर कर्मचारी व पालकांच्या उपस्थितीत मराठी दिन उत्साहात आनंदात व जोशपूर्ण वातावरणात पार पडला.